Veel CDA-ers wilden met GroenLinks regeren in 2002. Is dit veranderd in de tussentijd? Ik weet het niet. De Tweede Kamerfractie dacht van wel na de verkiezingen in 2006. Doken we onder de tafel, toen de macht voorbijkwam? Deze boer gaat geen oude koeien uit de sloot halen. Een belangrijkere vraag is wat GroenLinks doet als de macht opnieuw voorbijkomt – al dan niet in de vorm van een dominee.
GroenLinks is klaar om te regeren is de stelling van Niels van den Berge, voormalig Eurokandidaat. Hij schrijft hierover naar aanleiding van de discussie over groen regeren tijdens het zomerkamp van jongerenorganisatie Dwars. Harmen Binnema, Henk Nijhof, Arno Bonte en Simon Otjes gaven hier hun visie op de toekomstige regeringsdeelname van GroenLinks.
Maar is GroenLinks wel klaar om te regeren? Ik denk van niet. Wishful thinking is iets anders dan een selffulfilling prophecy.
Van den Berge ziet drie argumenten om de stelling te onderbouwen dat GroenLinks er wel klaar voor is:
- Wij hebben de ideeën om Nederland groener, socialer en toleranter te maken;
- Groene zusterpartijen elders in Europa hebben bewezen dat wij het verschil kunnen maken;
- Onze bijna honderd wethouders hebben datzelfde in Nederland op lokaal niveau gedaan.
Met argument 1 ben ik het eens. Ik vind het alleen niet een erg sterk argument voor regeringsdeelname. Goede ideeën hebben – of vinden dat je die hebt – zegt niet zoveel. Betekent dit dat het CDA de beste ideeën van Nederland heeft, aangezien zij bijna onafgebroken vanaf de Tweede Wereldoorlog in de Nederlandse regering heeft gezeten? Had D66 voor de regeringsdeelname aan Paars andere ideeën over bestuurlijke vernieuwing dan voorafgaand aan Balkenende II? Wanneer waren ze er meer klaar voor?
Met de omvang die GroenLinks heeft, bepaalt de omgeving (groten)deels voor ons of we klaar zijn om te regeren. In Nederland Coalitieland telt de verkiezingsuitslag en – net als op lokaal niveau – het vertrouwen dat andere (lees: grotere) partijen hebben in de stabiliteit van hun coalitiepartners veel sterker. En dat laatste heeft meer te maken met de bereidheid om compromissen te sluiten: oftewel water bij de wijn van onze prachtige ideeën te doen. Is GroenLinks daartoe bereid en houdt ze dat vier jaar vol? Ik betwijfel het. Als GroenLinks dat wel wil, zul je daar al bewijs van moeten laten zien.
Als GroenLinks wil regeren, dan moet ze dus conservatiever worden? Die stelling gaat me ook een stap te ver. De bereidheid tot compromissen met conservatieven is niet automatisch hetzelfde als zelf conservatiever worden.
Met argument 2 heb ik ook problemen. Net zomin als ik geloof in ‘guilt by association‘, geloof ik ook niet in wat ik voor het gemak maar ‘capable by association‘ noem: het feit dat een groene partij in een ander land in de regering heeft gezeten zegt eenvoudigweg niks over de capaciteiten van GroenLinks om dit te kunnen. Sterker nog: hebben wij wel de mensen in huis om twee ministersposten in te vullen? Helemaal als Femke Halsema zelf niet wil, zoals ze aangaf in de Tafel van 5? En daarnaast ook nog een paar Staatssecretarissen te leveren? Laat de mensen die denken dat te kunnen maar eens opstaan. Ik vraag me af of we daar wel klaar voor zijn.
Een ministerie runnen van een paar duizend mensen, de uitvoering in de hand houden en tegelijkertijd de ruimte geven en daarnaast nog politieke punten scoren in het parlement en de collega-ministers van het lijf houden. Ga er maar aan staan.
Argument 3: het is waar dat er veel wethouders van GroenLinks in Nederlandse gemeenten goed functioneren. De vraag is welke voorspellende waarde dit heeft voor regeringsdeelname. Zelf vind ik dit wel het sterkste argument. Maar wat zegt ‘regeren’ op lokaal niveau? Als wethouder van Rotterdam hoef je geen troepen naar Afghanistan te sturen. De wethouder milieu van Amsterdam sluit geen compromissen over het bouwen van vijf kolencentrales. En de wethouder van Nijmegen [vul zelf iets pijnlijks in...].
Tenslotte: een belangrijk tegenargument wordt door Niels van den Berge genegeerd: het feit dat de achterban van GroenLinks misschien wel helemaal niet klaar is voor regeringsdeelname. Is GroenLinks bereid een deel van zijn kroonjuwelen in te leveren voor het pluche? Hoe ver gaat de bereidheid om vuile handen te maken? Het ontslagrecht versoepelen? Kernenergie toestaan? Strenger immigratiebeleid? Want ons voorland is een Nederland Coalitieland waarin het CDA en PVV de grootste partijen zijn. Om dan te zeggen dat GroenLinks klaar is om te regeren vraagt wel heel erg veel lenigheid in de gedachtensprongen van de eigen achterban.
Mijn conclusie: GroenLinks is op dit moment niet klaar om te regeren. En dat is jammer.
:
Als GroenLinks niet wil meeregeren waarom zou je dan nog GroenLinks stemmen? D66 en Wilders zijn nu in de oppositie veel meer zichtbaar dan de SP, GroenLinks of VVD (lees het aantal zetels is niet relevant in de oppositie).
Dus dan maakt het ook niet uit wanneer GroenLinks de lijn weet voort te zetten en naar 6 zetels zou zakken. Dan kan je beter op een progressieve partij stemmen die wel wil (PvdA, D66 of zelfs PvdD). Toch?
Valt het niet wel een beetje mee? Vos en Borghouts vallen inmiddels natuurlijk af, maar er zit vast wel iemand (als kleine partij lever je hooguit 4 bewindslieden inclusief staatssecretarissen). Zoek extern, je hebt twee duurzame banken, zat NGO’s, hoogleraren etc.etc.: daar kun je vast wel iemand vinden. En ja je moet wat inleveren, maar anders blijf je eeuwig aan de zijlijn staan en blijf je telkens minder relevant worden.
Ik zou het jammer vinden. Liever uitzicht op paars/groen dan alweer het CDA of een conservatief alternatief. Dat is wat je krijgt wanneer je voor spek en bonen aan de verkiezingen wil deelnemen.
Wisful thinking? Ik denk het niet. Ik ben ervan overtuigd dat we er klaar voor zijn, zoals ik inderdaad ook op mijn eigen weblog schrijf.
Het hebben van goede ideeën en het omzetten daarvan in concrete politieke voorstellen vind ik een belangrijke voorwaarde voor regeringsdeelname. Met kwaliteitsoppositie in de vorm van eigen inititiatiefwetten, tegenbegrotingen en nota’s laten wij zien dat onze uitgangspunten geen losse flodders zijn en dat het niet bij mooie idealen blijft, maar dat we ook bereid zijn om keuzes te maken. Dat wij onze idealen daadwerkelijk in de praktijk kunnen brengen.
Onze regeringsdeelname in andere landen, zoals Duitsland, laat zien dat we als Groenen ook bereid zijn om compromissen te sluiten als we daarmee belangrijke stappen in de goede richting kunnen zetten. Dat onze Duitse collega’s in dat laatste geslaagd zijn behoeft geen uitgebreid epos. Ik hoef alleen maar te wijzen op het feit dat Duitsland nu een voorbeeldland is op het gebied van duurzame energie.
Waarom ik het succes van de Duitse Groenen relevant vind, is omdat onze partijen (GroenLinks en Bündnis 90/Die Grünen) op veel punten met elkaar te vergelijken zijn. We hebben in grote lijnen dezelfde standpunten en interne partijdiscussies. Als zij het kunnen waarom wij dan niet?
Hebben we wel voldoende capabele bestuurders? Natuurlijk. Onze politici worden steevast als kwalitatief hoogwaardig beoordeeld door vriend en vijand. We hebben ook een indrukwekkende pool aan voormalige politici, die voor een ministerspost wellicht terug de politiek in zouden gaan. Daarnaast zitten er genoeg capabele GroenLinksers in de wetenschap, NGO’s, de vakbonden, het progressieve bedrijsleven en ga zo maar door. Daar kunnen we een prachtige ministersploeg uit samen stellen. Het wordt zelfs nog lastig om te kiezen uit al die goede mensen
Is onze achterban er klaar voor? Ik denk het wel. Eind vorig jaar nog heeft het parijcongres van GroenLinks zich bij het vaststellen van ons nieuwe programma van uitgangspunten (http://tinyurl.com/n7m6zf) uitgesproken voor regeringsdeelname.
Je hebt gelijk dat het feit dat wij klaar zijn voor regeringsdeelname nog niet betekent dat andere partijen er ook klaar voor zijn om met ons te regeren. Daar zullen we ons de komende tijd hard voor in moeten zetten. Maar de signalen die ik (mee)krijg zijn ook in dat opzicht hoopgevend.
@ Niels: het is altijd goed om optimistisch te zijn. Maar in 2006 waren we niet klaar voor regeringsdeelname, aangezien GroenLinks niet aan tafel is gaan zitten. Hadden we toen minder goede ideeën? Voldoen aan jouw belangrijkste voorwaarde voor regeringsdeelname, namelijk goede ideeën hebben, zegt dus niets over de vraag of je er klaar voor bent.
De Duitse groenen zijn bereid geweest om compromissen te sluiten inderdaad. Dat zegt mij niks over GroenLinks. ´Als zij het kunnen waarom wij dan niet?´ vind ik geen sterk argument. We kunnen zo een hele rij andere Groene partijen in Europa opnoemen waar we ook op lijken, maar die niet klaar waren, zijn of zelfs nooit zullen zijn voor regeringsdeelname. En dan kom jij weer met een ander rijtje. Maar uiteindelijk zegt dat alles niks over GroenLinks: je hebt het dan over andere mensen, andere landen en een andere politieke context.
Hebben we capabele bestuurders? Jazeker. Voor de zaken die zijn doen wel. Een goede wethouder maakt nog niet automatisch een goede minister of staatssecretaris. Ik heb nog niet het idee dat we klaar zijn voor regeringsdeelname. Misschien moet je een paar namen noemen waar je me mee overtuigd. Dat moet, gezien je stellingname, een koud kunstje zijn.
Je stelt dat het zich uitspreken voor regeringsdeelname door onze achterban een teken is dat we er klaar voor zijn. Dat vind ik onvoldoende. Ik heb daar namelijk helemaal geen bewijs in gezien dat de harde keuzes die daarvoor nodig zijn ook in de discussie een rol van betekenis hebben gespeeld. Er is meer voor nodig om de geesten rijp te maken dan te zeggen: we willen regeringsdeelname. Als we ervan uitgaan dat we ons verkiezingsprogramma één op één kunnen doorvoeren zonder compromis, dan ben ik het met je eens dat we klaar zijn.
Tenslotte ben ik benieuwd wat je verstaat onder ´Daar zullen we ons de komende tijd hard voor in moeten zetten.´ Dat vind ik weinig concreet. Je gaat niet in op het huidige politieke klimaat in Nederland. Dat vind ik ook een omissie. Door wie worden we zo serieus genomen? Ik concludeer op dit moment dat het CDA – als voorbeeld – noodzakelijk is voor elke realistisch denkbare coalitie. Zelf merk ik weinig van enige inhoudelijke toenadering, al ligt dat vast ook aan het CDA.
Wel scherm je met ´signalen´ die je krijgt, die je weinig concreet maakt. Je komt daarmee over als een pokerspeler met voor de buitenwereld vijf onbekende kaarten in zijn hand. Blufpoker. 
Zelf durf ik niet te stellen dat GroenLinks klaar is om te regeren,
maar volgens mij geldt dat voor iedere partij.
Persoonlijk zou ik het ‘gevaarlijk’ vinden om te stellen:”Yes, We Can!!!”
Leuke verkiezings slogan misschien..
GroenLinks heeft een mooi partij programma met daarin veel punten die werkelijk te realiseren zijn, hoe zijn deze te realiseren?
Dat is terug te vinden op o.a. onze standpunten lijst.
Zou GroenLinks samen met de PVV echt aan de top kunnen staan?
Dat vraag ik mij af…
Lokaal gezien kan GroenLinks goed functioneren, ook compromissen sluiten etc;
Neem voor de grap de trein verbinding tussen Hoogeveen en Schiphol,
elke Hoogeveener heeft belang bij die lijn, dus ook de VVD, CDA en de rest van de partijen zullen het met ons eens zijn.
De Coffee shop, zie ik in Hoogeveen nog niet staan, in Omgeving Hoogeveen verdwijnen ze binnenkort waarschijnlijk.
Omtrent jeugdzorg was er door andere partijen ook een hoop beloofd en afgesproken, nu mag Tofik proberen om met een beter voorstel te komen waarmee de plannen van Rouvoet van tavel kunnen worden geveegd.
ik vind het als GroenLinkser belangrijk om kritisch en alert te blijven,
bij ieder idee en stelling je afvragen is het haalbaar, heb ik mij goed voorbereid…
Indien je die vraag met een ja kunt beantwoord ben je goed op weg volgens mij.
Wat gebeurdt er wanneer een ander anders of zelfs beter is voorbereid waar je geen rekening mee gehouden hebt…
Ga je dan met je handen in het haar zitten,
of alleen even met een mond vol tanden en vervolgens koers wijzigen cq aanpassen?
in hoeverre ben je bereidt tot wijzigen/aanpassen?
ik durf iig niet te stellen dat GroenLinks er wel of niet klaar voor is
Ik ben het eens met Niels. Ik begrijp de koudwatervrees wel maar daar moeten we echt een keer doorheen. In 2006 speelden volgens mij ook andere zaken mee. Ik ken de precieze gang van zaken natuurlijk niet maar volgens mij zat er ook een strategische keuze achter het “nee” van GroenLinks destijds. Door te wachten zouden CDA en PvdA toch wel weer bij GroenLinks uitkomen omdat men dacht dat het met de ChristenUnie echt niet zou lukken.
Onze achterban weet echt wel wat een compromis is en anders wordt het tijd dat we dat maar eens leren. De beste kans om een deel van onze ideeën te realiseren is en blijft om dele uit te maken van de macht. Ook al maken we nog zulke mooie, doordachte en financieel haalbare alternatieven, dat zorgt er nog niet voor dat we ze ook kunnen uitvoeren.
Essentieel blijft om te investeren in onze contacten met andere partijen. Iedereen weet we voor de bühne onze oppositierol moeten spelen en soms stevig van leer moeten trekken maar ik zou erg vreemd staan te kijken als sommige Haagse GroenLinksers er geen warme banden met collega’s op na houden en dat het thema regeringsdeelname echt de revue wel eens passeert. Als er lokaal gehengeld wordt naar de mogelijkheden gebeurt dat op elk niveau.
Volgens mij zijn we inmiddels ook aardig bezig om ons personeelsbeleid op de rails te zetten en houden. En dat is nodig om de juiste mensen te leveren voor een regering. In de toekomst moet dat voor voldoende gekwalificeerde bestuurders zorgen. Op dit moment zitten in onze club voldoende capabele mensen die kunnen regeren. En als we die onvoldoende zelf hebben dan moeten we op zoek naar gelijkgezinden.
Het is best link om namen te noemen omdat ik bij sommige namen graag de persoon in kwestie zelf ook vraag ik haar of zijn naam mag noemen. Lijkt me iets voor wandelgangen. Of voor een aparte sessie om eens te brainstormen over namen zodat deze benaderd kunnen worden.
Pingback: arnoudboer Reacties op “GroenLinks is niet klaar om te regeren”
Ik snap niet dat je het zo somber inziet Arnoud. Herfstdipje? De overwegingen in 2006 om niet mee te praten waren wat complexer dan alleen “we kunnen het niet”. Dat jij en ik geen prominente GroenLinkser zien die een ministerschap kan vervullen betekent niet dat ze er niet zijn – te vaak vergeten we dat in de ambtelijke en bestuurlijke top van Nederland ook GroenLinksers rondlopen.
Daarnaast lijk je al op de discussie die dan komt vooruit te lopen wat betreft compromissen. Of dat goed valt of niet hangt af van het onderhandelingsresultaat dan, met de partijen die dan meedoen, op basis van de dan geldende verkiezingsprogramma’s. Om nu al vrij stellig te zijn over hoe rijp de geesten daarvoor zijn en of daar überhaupt wat uitkomt vind ik ver gaan en politiek gezien ook zeer onverstandig.
Bottom line is dat je als serieuze politieke partij altijd bereid moet zijn regeringsverantwoordelijkheid te dragen. Die bereidheid zie ik niet zo bij jou, vermomd als “we kunnen het niet”, maar dat is al door meerdere mensen weersproken. Waarom zou je op GroenLinks stemmen als ze in de oppositie thuishoren?
@7: morgenochtend zal ik dieper op alle argumenten ingaan. Op een ding wil ik alvast reageren, namelijk de bereidheid om te regeren. Die bereidheid heb ik wel, sterker nog: ik denk dat ik maar weinig GroenLinksers ken die meer bereid zijn. Als GroenLinks stelselmatig zou weigeren om te regeren, zou ik niet elke keer gemotiveerd zijn om op straat campagneflyers uit te delen.
Waarom zou ik in hemelsnaam een discussie over een tekort aan bereidheid aanzwengelen als ik daar uitermate tevreden over zou zijn? 
Ik denk dat ik je nu wel verteld heb wat je wilde horen denk ik. 
En het is nog waar ook.
Politiek gezien zeer onverstandig? Grote woorden.
Wat ik politiek gezien zeer onverstandig vind is voorbarig denken dat je er klaar voor bent. Helemaal als mensen die drie jaar geleden nog fel tegen waren nu opeens als Jehova’s God’s woord verkondigen. Het lijkt me passender om bescheiden te zijn en hard door te werken tot het moment dat we als GroenLinks er echt klaar voor zijn door het gewoon te bewijzen op landelijk niveau – niet in woorden, maar in daden – in plaats van het te roepen. 
Het is overigens zomer. Dus het lijkt me eerder dat jullie last hebben van een zonnesteek.
Morgenochtend spreek ik verder over geschikte GroenLinksers.
Arnoud,
Ik ben benieuwd over de geschikte GroenLinksers die je kent. Misschien moeten we wat verder kijken dan alleen naar gevestigde namen. Ik ken directeuren van instellingen die toegewijd GroenLinks-lid zijn en in menig portefeuille uit de voeten zouden kunnen. Tel je die ook mee?
p.s benieuwd naar
:)
Sorry, tussen de jus en de aardappelen al eet ik nooit zo laat
Pingback: Are….we…..readyyyyyy? | Publiekelijk tijdverdrijf
Pingback: Voor de toekomst » Regeringsdeelname GroenLinks realistisch